Syfilis (lues)

definitie: sexueel overdraagbare ziekte veroorzaakt door Treponema pallidum.

Oorzaken:
Treponema palliduminfectie overgedragen door seksueel contact of van moeder naar kind.

Incubatieperiode:
10-90 dagen.

Indeling:
Onderverdeeld in primaire, secundaire, latente, tertiare syfilis, die elkaar kunnen opvolgen.

Frequentie:

Risicofactoren:

Verschijnselen:
Primaire:
Chancre (meestal pijnloze zweer) die in een ulcer kan overgaan
Lymfadenopatie (woekering van lymfatisch weefsel)

Secundair (weken tot maanden na primaire syfilis):
Koorts
Malaise (algeheel slecht gevoel)
Hoofdpijn
Anorexie (niet willen eten)
Diffuse lymfadenopatie (zwelling van de lymfeklieren)
Exantheem (uitslag. Meestal op handpalmen en voetzolen, soms op het mondslijmvlies. Vorm kan maculopapulair, papulair, annulair of pustulair zijn)
Arthralgie (pijnlijke gewrichten)
Allopecia (haar uitval, vooral zijkanten wenkbrauwen, plekvormige haaruitval)
Soms acute meningitis

Latente periode:
Geen verschijnselen

Late (tertiare):
Gummateuse syfilis (een destructief granuloom) waardoor botstructuren, huid en lever vernietigd worden
Neurosifilis
Cardiovasculaire syfilis (vooral aortitis)

Syfilis kan ook overslaan naar het kind via de placenta:
Abortus
Kind met syfilis (met symptomen van secundaire syfilis)
Zadel neus
Doofheid
Periostitis
Clutton gewrichten
Hutchinson insnijdingen
Keratitis
Uitstekende kaak
Bulten op het gezicht

Complicaties:

Diagnostiek:
-Serologisch onderzoek naar Treponema pallidum.
-Donkerveld microscopie gebruikt op materiaal vanuit laesies.

Onderzoek van liquor bij patienten die: tertiare syfilis hebben, HIV hebben, waarbij behandeling niet aanslaat, oogaandoeningen beginnen te krijgen

Een positieve TPHA is dus een sterke aanwijzing voor een syfilisinfectie van recente of oudere datum. Een solitaire positieve TPHA (hiermee wordt bedoeld een positieve TPHA in combinatie met een negatieve VDRL en FTA-ABS) duidt in het algemeen op een behandelde syfilisinfectie.

De VDRL test geeft, indien kwantitatief uitgevoerd, goede informatie over het succes van de therapie. De VDRL test wordt ongeveer 4 tot 5 weken na infectie positief. De titer neemt geleidelijk toe tot in het secundaire stadium, om daarna geleidelijk te dalen. De reactiviteit kan bij 20 tot 30% van de onbehandelde patiënten spontaan verdwijnen. Na behandeling van een recent verkregen syfilis wordt de VDRL binnen 1 tot 2 jaar negatief. Na behandeling van een infectie die langer geleden is verkregen wordt de VDRL soms niet meer negatief, maar kan het serum een geringe mate van reactiviteit (een titer van 1:8 of minder) gedurende vele jaren blijven behouden. Fout-positieve uitslagen in de VDRL test kunnen voorkomen bij auto-immuunziekten, zwangerschap, leverziekten, intraveneus druggebruik, ouderen, dysgammaglobulinaemieën, na meerdere bloedtransfusies, bij infectieziekten zoals pneumococcenpneumonie, roodvonk, lepra, LGV, bacteriële endocarditis, malaria, Rickettsiae, psittacosis, leptospirosis, chancroïd, TBC, mycoplasmata, Trypanosomiasis, virale infecties zoals vaccinia, waterpokken, HIV, mazelen, bof, mononucleosis infectiosa, virale pneumonie, hepatitis, en tenslotte bij carcinomen. Een sterk positieve VDRL test in combinatie met een positieve uitslag van de TPHA en FTA-ABS test wijst op een recente actieve syfilisinfectie. Een enkele keer treedt het prozone-fenomeen op, dat wil zeggen dat de VDRL test ingezet met onverdund serum negatief is, doch positief blijkt te zijn wanneer het serum verdund wordt.

Behandeling:
Bij vroege of late syfilis:
-Penicilline G benzathine 2.4 miljoen eenheden intramusculair 1 keer toedienen
-Alternatief: doxycycline 100 mg oraal 2dd gedurende 14 dagen (4 weken bij late syfilis)

Bij neurosyfilis
-Penicilline G 3-4 miljoen eenheden intraveneus om de 4 uur gedurende 10-14 dagen
-Alternatief: Penicilline G procaine 2,4 miljoen eenheden intramusculair + (probenecid 500mg 4dd oraal) gedurende 10-14 dagen
-Anternatief: Ceftriaxone 2 g intraveneus 1dd gedurende 10 to 14 dagen

Congenitale syfilis:
-Penicilline G 50,000 eenheden/kg elke 8 tot 12 uur edurende 10 to 14 dagen
-Alternatief: Penicilline G procaine 50,000 eenheden/kg intramusculair dagelijks gedurende 10 to 14 dagen

Controle:

Extra informatie:

 

Terug naar hoofdpagina <<